PL EN
OCENA ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU 4–6 LAT NA PODSTAWIE JADŁOSPISÓW DEKADOWYCH
 
More details
Hide details
1
UE Wrocław, Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny
Publication date: 2021-07-07
 
2018;(594):37–47
 
KEYWORDS
ABSTRACT
Ocena sposobu żywienia jest istotnym elementem profilaktyki chorób przewlekłych, szczególnie na tle wadliwego żywienia, i służy wskazywaniu zaleceń żywieniowych. Dziecko spędza w przedszkolu średnio osiem godzin dziennie, dlatego posiłki tam serwowane powinny być prawidłowo zbilansowane, aby zapewnić pełny rozwój psychofizyczny młodego organizmu. W wieku przedszkolnym kształtują się u dzieci nawyki żywieniowe, które wpływają na sposób ich żywienia w wieku starszym. Celem pracy było oszacowanie wartości energetycznej i odżywczej posiłków serwowanych w jednym z przedszkoli w województwie łódzkim na podstawie jadłospisów dekadowych, modyfikowanych w zależności od pory roku. Ocena przedszkolnych racji pokarmowych wykazała nieprawidłowości związane ze zbyt dużą (w stosunku do zaleceń) podażą energii, tłuszczu, nasyconych kwasów tłuszczowych, węglowodanów, błonnika oraz witaminy A. Przedszkolne racje pokarmowe nie zapewniały pokrycia zapotrzebowania na wapń, żelazo oraz witaminę C. Analiza jakościowa badanych jadłospisów wykazała, że posiłki były urozmaicone, przygotowywane różnorodną techniką przyrządzania potraw, ale nie zawierały produktów sezonowych. Zaobserwowane nieprawidłowości potwierdzają konieczność monitorowania zawartości energii i składników pokarmowych w przedszkolnych jadłospisach, tak aby móc korygować ewentualne błędy żywieniowe.
 
REFERENCES (39)
1.
Biesalski H.K., Grimm P., 2007. Żywienie. Atlas i podręcznik. Elsevier Urban & Partner, Wrocław.
 
2.
Charzewska J., Weker H., 2006. Ogólnopolskie badanie nad zawartością wapnia i witaminy D w dietach dzieci w wieku 4 lat. Pediatria Współczesna. Gastroenterologia. Hepatologia i Żywienie Dziecka 8(2), 107–109.
 
3.
Czech A., Kęska A., 2007. Zawartość składników pokarmowych w racjach przedszkolnych w okresie wiosennym i jesiennym. Żyw. Człow. Metab. 34, 561–571.
 
4.
Delimaris J., 2013. Adverse effects associated with protein intake above the recommended dietary allowance for adults. Int. Schol. Res. Notices Nutr. #126929.
 
5.
Dymkowska-Malesa M., Skibniewska K.A., 2011. Udział posiłków przedszkolnych w pokryciu zapotrzebowania na podstawowe składniki odżywcze i energię. Bromat. Chem. Toksykol. 44(3), 374–379.
 
6.
Dymkowska-Malesa M., Szparaga A., 2013. Ocena spożycia wybranych witamin i składników mineralnych w przedszkolnych racjach pokarmowych dzieci z terenu Koszalina. Nowa Pediatria 3, 106–110.
 
7.
Frąckiewicz J., Ring-Andrzejczuk K., Gronowska-Senger A., 2011. Zawartość energii i wybranych składników w racjach pokarmowych przedszkoli z rejonu warszawskiego. Rocz. PZH 62(2), 181–185.
 
8.
Gawęcki J., Galiński G., Konieczka M., Kufel M., 2005. Ilościowa i jakościowa ocena spożycia tłuszczów i węglowodanów przez dzieci przedszkolne z różnych środowisk i regionów. Nowiny Lekarskie 74(4), 393–395.
 
9.
Górnicka M., Frąckiewicz J., Anyżewska A., Brzezińska A., 2016. Warzywa i owoce w przedszkolnych jadłospisach. Probl. Hig. Epidemiol. 97(1), 76–80.
 
10.
Grajek W., 2004. Rola przeciwutleniaczy w zmniejszaniu ryzyka wystąpienia nowotworów i chorób układu krążenia. ŻNTJ 1(38), 3–11.
 
11.
Grajeta H., Ilow R., Prescha A., Regulska-Ilow B., Biernat J., 2003. Ocena wartości energetycznej i odżywczej posiłków przedszkolnych. Rocz. PZH 54(4), 417–425.
 
12.
Harton A., Myszkowska-Ryciak J., 2018. Ocena realizacji norm i zaleceń żywieniowych w żłobkach z Poznania przed i po edukacji personelu. Probl. Hig. Epidemiol. 99(1), 1–6.
 
13.
Jarosz M. (red.), 2011. Zasady prawidłowego żywienia chorych w szpitalach. Wydawnictwo Instytutu Żywności i Żywienia, Warszawa.
 
14.
Jarosz M. (red.), 2012. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Wydawnictwo Instytutu Żywności i Żywienia, Warszawa.
 
15.
Jarosz M. (red.), 2017. Normy żywienia dla populacji Polski. Wydawnictwo Instytutu Żywności i Żywienia, Warszawa.
 
16.
Klemarczyk W., Strucińska M., Weker H., Więch M., 2005. Ocena sposobu żywienia dzieci w przedszkolu wegetariańskim. Pediatria Współczesna. Gastroenterologia. Hepatologia i Żywienie Dziecka 7(3), 243–246.
 
17.
Kłos A., Bertrand J., 1999. Żywienie dzieci w wybranych przedszkolach wojskowych na terenie Warszawy. Lekarz Wojskowy 5(6), 275–279.
 
18.
Kowieska A., Biel W., Chalaba A., 2009. Charakterystyka żywienia dzieci w wieku przedszkolnym. Żyw. Człow. Metab. 36(1), 179–184.
 
19.
Kozioł-Kozakowska A., Schlegel-Zawadzka M., 2007. Jakościowa ocena jadłospisów przedszkolnych w regionie Krakowa. Żyw. Człow. Metab. 34(1–2), 133–138.
 
20.
Kozłowska-Wojciechowska M., Makarewicz-Wujec M., 2005. Badanie preferencji żywieniowych dzieci w wieku przedszkolnym. Rocz. PZH 2(56), 165–169.
 
21.
Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K., 2005. Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
 
22.
Kwiecień M., Winiarska-Mieczan A., Danek-Majewska A., Kiczorowska B., Olcha M., 2015. Ocena wartości odżywczej przedszkolnych racji pokarmowych ze szczególnym uwzględnieniem składników mineralnych. Probl. Hig. Epidemiol. 96(4), 742–745.
 
23.
Leszczyńska T., Sikora E., Kręcina K., Pysz K., 2007. Udział posiłków przedszkolnych w całkowitym pokryciu zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze na przykładzie wybranej stołówki. ŻNTJ 6(55), 327–334.
 
24.
Merkiel S., Chalcarz W., 2016. Preschool diets in children from Piła, Poland, require urgent intervention as implied by high risk of nutrient inadequacies. JHPN 35(11), 1–13.
 
25.
Myszkowska-Ryciak J., Harton A., 2017. Do preschools offer healthy beverages to children? A nationwide study in Poland. Nutrients 9(1167), 1–12.
 
26.
Newerli-Guz J., Kulwikowska K., 2014. Zachowania żywieniowe i preferencje dzieci w wieku przedszkolnym. Zesz. Nauk. AM Gdynia 86, 80–89.
 
27.
Orkusz A., Hapanowicz K., 2016. Ocena wartości energetycznej i odżywczej posiłków w wybranym przedszkolu we Wrocławiu. NIT 4(23), 85–94.
 
28.
Orkusz A., Olech A., 2014. Ocena wartości odżywczej posiłków przedszkolnych. NIT 2(13), 77–87.
 
29.
Orkusz A., Włodarczyk A., 2014. Ocena żywienia dzieci w wieku przedszkolnym na podstawie jadłospisów. NIT 1(12), 72–81.
 
30.
Peckenpaugh N.J., 2011. Podstawy żywienia i dietoterapia, red. wyd. pol. D. Gajewska. Elsevier Urban & Partner, Wrocław.
 
31.
Pupek-Musialik D. (red.), 2009. Abc otyłości. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
 
32.
Rogalska-Niedźwiedź M., Charzewska J., Chabros E., Chwojnowska Z., Wajszczyk Z., Zachrewicz E., 2008. Sposób żywienia dzieci czteroletnich ze wsi na tle dzieci z miast. Probl. Hig. Epidemiol. 89(1), 80–84.
 
33.
Routtinen S., Karjalainen S., Pienihäkkinen K., Lagström H., Niinikoski H., Salminen M., 2004. Sucrose intake since infancy and dental health in 10-year-old children. Caries Res. 38, 142–148.
 
34.
Sawicki A., Dębiński A., Nowicka G., 2008. Gęstość mineralna kręgosłupa lędźwiowego a aktualne spożycie wapnia u kobiet po menopauzie. Żyw. Człow. Metab. 35(2), 129–138.
 
35.
Sochacka-Tatara E., Jacek R., Sowa A., Musiał A., 2008. Ocena sposobu żywienia dzieci w wieku przedszkolnym. Probl. Hig. Epidemiol. 89(3), 389–394.
 
36.
Starbała B., Bawa S., Wojciechowska M., Weker H., 2009. Wartość energetyczna diety oraz spożycie makroskładników pokarmowych przez otyłe i normosteniczne dzieci uczęszczające do przedszkola. Bromat. Chem. Toksykol. 42(3), 747–753.
 
37.
Turlejska H., Pelzner U., Szponar L., Konecka-Matyjek E., 2006. Zasady racjonalnego żywienia – zalecane racje pokarmowe dla wybranych grup ludności w zakładach żywienia zbiorowego. Wydawnictwo Ośrodka Doradztwa i Doskonalenia Kadr, Gdańsk.
 
38.
Włodarek D., Lange E., Kozłowska L., Głąbska D., 2014. Dietoterapia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
 
39.
Zgliczyński S., 2017. Nadwaga i otyłość w Polsce. INFOS. Biuro Analiz Sejmowych 4(227), 1–4.
 
ISSN:0084-5477