Postać lekarza w kontekście pełnionych ról zawodowych
 
Więcej
Ukryj
1
Katedra Historii Medycyny UJ CM, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Weronika Marzena Lebowa   

Katedra Historii Medycyny UJ CM, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, ul. Kopernika 7, 31-034, Kraków, Polska
Data nadesłania: 16-05-2021
Data ostatniej rewizji: 14-09-2021
Data akceptacji: 15-09-2021
Data publikacji: 30-10-2021
 
Studia Humanistyczne AGH 2021;20(4):79–96
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Celem pracy jest przedstawienie ról zawodowych oraz kompetencji lekarza uwarunkowanych przez wykonywaną profesję. W realizacji założenia pomogła odpowiedź na pytanie, jakie role pełni lekarz w środowisku pracy oraz środowisku zewnętrznym  – w rodzinie, mediach; przy czym zawód lekarza był punktem spajającym wszystkie omówione w opracowaniu role. Zastosowaną metodą badawczą były analiza i krytyka piśmiennictwa dotyczącego problematyki działalności lekarza ujętej przez pryzmat ról wynikających z wykonywanego zawodu. Z przeprowadzonej analizy wyłania się obraz lekarza wykwalifikowanego w zakresie opieki nad pacjentem, angażującego się w kształcenie młodszych pokoleń lekarzy, prowadzącego badania naukowe w celu poszerzania swojej wiedzy, rozumiejącego potrzebę krzewienia zachowań prozdrowotnych wśród swoich pacjentów, dbającego o dobry kontakt z chorym. Lekarz w relacji z pacjentem powinien wykazywać się zarówno wysokim poziomem kompetencji zawodowych, sprowadzających się do zdiagnozowania choroby i wdrożenia właściwego leczenia, jak i tzw. kompetencji miękkich, przejawiających się w zdolnościach komunikacyjnych oraz życzliwym podejściu do chorego.
 
REFERENCJE (55)
1.
Aleksandrowicz, J. (1987). Nie ma nieuleczalnie chorych. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
 
2.
Alpert, J.S., Coles, R. (1988). Careers in Academic Medicine. Triple Threat or Double Fake. JAMA Internal Medicine, 148, 9, 1906–1907.
 
3.
Badanie opinii pacjentów na temat organizacji opieki koordynowanej. (2017). Biostat [badanie realizowane na zlecenie NFZ]. Pobrano z: https://akademia.nfz.gov.pl/wp... [20.06.2021].
 
4.
Barański, J. (2002). Niektóre aspekty komunikowania się lekarza z pacjentem. W: J. Barański, W. Piątkowski (red.), Zdrowie i choroba. Wybrane problemy socjologii medycyny (s. 158–161). Wrocław: ATUT – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.
 
5.
Berger, Z., Boss, E., Beach, M.C. (2017). Communication behaviors and patient autonomy in hospital care: A qualitative study. Patient Education and Counseling, 100, 8, 1473–1481.
 
6.
Biegański, W. (1957). Myśli i aforyzmy o etyce lekarskiej. Warszawa: PZWL.
 
7.
Biesaga, T. (2006). Przysięga Hipokratesa a etyka medyczna. Medycyna Praktyczna, 7, 8, 20–25.
 
8.
Bishop, G. (2000). Psychologia zdrowia. Wrocław: Wydawnictwo Astrum.
 
9.
Bokoch, M. (2007). The Role of the Physician in Society. Doctors in the Media. H&P The Stanford Medical Student Clinical Journal, 11, 3, 16–17.
 
10.
Brzeziński, T. (1988). Historia medycyny. Warszawa: PZWL.
 
11.
CBOS (2012). Polacy o państwowej i prywatnej opiece zdrowotnej. Komunikat z badań. Pobrano z: https://www.cbos.pl/SPISKOM.PO... [20.06.2021].
 
12.
Chałubiński, T. (1874). Metoda wynajdywania wskazań lekarskich. Plan leczenia i jego wykonanie. Warszawa: Wydawnictwo Gebethner i Wolff.
 
13.
Chory-Assad, R., Tamborini, R. (2001). Television Doctors: An Analysis of Physicians in Fictional and Non-Fictional Television Programs. Journal of Broadcasting and Electronic Media, 45, 3, 499–521.
 
14.
Cialdini, R. (1996). Wywieranie wpływu na ludzi. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
 
15.
Danish Health and Medicines Authority (2014). The seven roles of physicians. Pobrano z: http://www.sst.dk [18.02.2021].
 
16.
Domański, H., Ostrowska, A., Sztabiński, P.B. (red.) (2006). W środku Europy? Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego. Warszawa: Wydawnictwo IFIS PAN.
 
17.
Doroszewski, W. (red.). Słownik języka polskiego PWN. Pobrano z: https://sjp.pwn.pl/doroszewski... [12.02.2021].
 
18.
Drozd-Garbacewicz, M. (2015). Współczesna rola pacjenta hospitalizowanego w interakcji z lekarzem – między konfliktem a równowagą. Pobrano z: https://pbc.gda.pl/Content/513... [10.09.2021].
 
19.
Duława, J. (2014). Czym jest, a czym nie jest medycyna – rozważania na temat profesjonalizmu z aktualną sytuacją w tle. Pobrano z: https://www.mp.pl/komunikacja/... [2.07.2021].
 
20.
Dumelow, C., Littlejohnsi, P., Griffiths, S. (2000). The interrelationship between a medical career and family life for hospital consultants: an interview survey. British Medical Journal, 320, 1437–1440.
 
21.
Elwyn, G. (2012). Shared decision making: a model for clinical practice. Journal of General Internal Medicine, 1, 1361–1367.
 
22.
Frost, A. (2007). The Role of the Physician in Society. Doctors in the Media. H&P The Stanford Medical Student Clinical Journal, 11, 3, 18–19.
 
23.
Gawrychowski, J., Skalski, J., Gawrychowski, S. (2006). Tradycje filozoficzne w polskiej medycynie. Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska, 3, 2, 236–241.
 
24.
Goldsmith, L. (2007). The Role of the Physician in Society. Doctors in the Media. H&P The Stanford Medical Student Clinical Journal, 11, 3, 12–13.
 
25.
Gorgon, T. (1999). Pacjent jako partner. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.
 
26.
Griffin, R. (1996). Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
 
27.
Gryglewski, R. (2011). Rys historii medycyny powszechnej Józefa Oettingera. Archiwum Historii i Filozofii Medycyny, 7, 4, 18–28.
 
28.
Hebda, P., Madejski, J. (2004). Zawód z pasją: nauka, praca, kariera. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Park.
 
29.
Heszen, I., Sęk, H. (2008). Zdrowie i stres. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki. T. 2. Gdańsk: GWP.
 
30.
Hulewska, A. (2015). Przypadek chorobowy, partner czy klient? Modele relacji z pacjentem aktywizowane przez pracowników ochrony zdrowia. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 414, 155–165.
 
31.
Jarosz, M., Kawczyńska-Butrym, Z., Włoszczak-Szubzda, A. (2012). Modele komunikacyjne lekarz – pacjent – rodzina. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 3, 18, 212–218.
 
32.
Kilijanek-Cieślik, A. Raport „Lekarze w badaniach opinii społecznej 2018”. Ośrodek Studiów, Analiz i Informacji Naczelnej Izby Lekarskiej.
 
33.
Kordel, P. (2010). Historyczne korzenie samorządu lekarskiego, cz. 1. Poznańskie Zeszyty Humanistyczne, XXVI, 27, 31–41.
 
34.
Krot, K., Rudawska, I. (2013). Koncepcja zaufania w relacji lekarz-pacjentów świetle badań jakościowych. Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, 10, 59, 381–393.
 
35.
Lockwood, A. (2004). The Physician’s Role in Society: Enhancing the Health of Individuals and the Public. Virtual Mentor, 4, 6, 189–190.
 
36.
Makara-Studzińska, M. (2012). Komunikacja z pacjentem. Lublin: Wydawnictwo Czelej.
 
37.
Maksymowicz, A. (2014). Internet a medycyna: przemiany relacji zachodzących między pacjentami a lekarzami na przykładzie portali oceniających lekarzy. Studia Humanistyczne AGH, 13, 1, 101–113.
 
38.
Marchewka, A.K., Majewska, A., Młynarczyk, G. (2015). Działalność ruchu antyszczepionkowego, rola środków masowego komunikowania oraz wpływ poglądów religijnych na postawę wobec szczepień ochronnych. Postępy Mikrobiologii, 54, 2, 95–102.
 
39.
Nowina-Konopka, M. (2016). Komunikacja lekarz – pacjent. Teoria i praktyka. Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 
40.
Pawlak-Sobczak, K. (2015).Obraz lekarza – serial telewizyjny kontra rzeczywistość. Zeszyty Prasoznawcze, 2, 222, 337–346.
 
41.
Pellegrino, E., Thomasma, D. (1993). The virtues in medical practice. New York: Oxford University Press.
 
42.
Skytt, Ch.B., Winther, L. (2011). Trust and local knowledge production: Interorganisational collaborations in the Sønderborg region, Denmark. Geografisk Tidsskrift-Danish Journal of Geography, 111, 1, 27–41.
 
43.
Smolski, R. (1999). Słownik encyklopedyczny. Edukacja obywatelska. Wrocław: Wydawnictwo Europa.
 
44.
Szczeklik, A. (2002). Katharsis. O uzdrowicielskiej mocy natury i sztuki. Kraków: Wydawnictwo Znak.
 
45.
Szumowski, W. (2005). Historia medycyny filozoficznie ujęta. Komory: Wydawnictwo ANTYK.
 
46.
Szycman, E., Boguszewicz-Kreft, M. (2020). Postawy lekarzy wobec aktywności w mediach społecznościowych. Zarządzanie Mediami, 8, 1, 15–25.
 
47.
Śliwińska, Z., Makara-Studzińska, M., Śliwiński, Z. (2015). The patient-doctor relationship – a psychological perspective. Medical Studies/Studia Medyczne, 31, 3, 223–228.
 
48.
Theorell, T. (2000). Changing society: changing role of doctors. British Medical Journal, 320, 1417–1418.
 
49.
The Royal College of Physicians and Surgeons of Canada. Pobrano z: https://www.royalcol-lege.ca/r... [18.02.2021].
 
50.
Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, Dz.U. 1997 nr 28, poz. 152. Pobrano z: https://isap.sejm.gov.pl/isap.... [20.06.2021].
 
51.
Vachon, D. (2005). Doctor John Snow Blames Water Pollution for Cholera Epidemic. Old News, 16, 8, 8–10.
 
52.
Williams, S. (1998). Doctor–Patient Communication and Patient Satisfaction: a Review. Family Practice, 15, 5, 480–492.
 
53.
Wójcik, J. (2018). Lekarz: Zawód czy powołanie? Postawy lekarzy wobec pracy zawodowej. Katowice: Oficyna Wydawnicza Wacław Walasek.
 
54.
Zembala, A. (2015). Modele komunikacyjne w relacjach lekarz – pacjent. Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ. Nauki Ścisłe, 11, 2, 35–50.
 
55.
Zoltán, I. Ignaz Semmelweis. German-Hungarian physician. Pobrano z: https://www.britan-nica.com/bi... [18.02.2021].
 
ISSN:2084-3364