Dlaczego tak się dzieje w fizyce? Opinie europejskich fizyków o nierówności płci.
Ewa Krzaklewska 1  
,  
Paulina Sekuła  
,  
Ewelina Ciaputa  
,  
 
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Jagielloński, Kraków
Data publikacji: 30-12-2020
 
Studia Humanistyczne AGH 2019;18(4):13–30
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Celem artykułu jest analiza opinii i refleksji fizyków pracujących w europejskich instytucjach badawczych dotyczących przyczyn nadreprezentacji mężczyzn w tej dyscyplinie oraz barier, jakich doświadczają kobiety realizujące karierę naukową w fizyce. Artykuł opiera się na danych jakościowych pochodzących z 83 indywidualnych wywiadów pogłębionych, zebranych w latach 2016-2017 w ramach projektu „Gender Equality Network in European Research Area” (GENERA). Główne powody nierówności liczebnej kobiet i mężczyzn w fizyce, podawane w wywiadach, sytuowane są poza samymi instytucjami naukowymi – wskazuje się na proces socjalizacji dziewczynek i chłopców oraz istniejące stereotypy płciowe jako główne przyczyny nierówności. Inne powody dotyczą niedawnych przeobrażeń w obrębie akademii odnoszących organizacji pracy i strukturalnych uwarunkowań – wśród nich wymieniane są takie zjawiska jak prekaryzacja pracy, konkurencyjność, wymóg mobilności. Dodatkowo uczestnicy i uczestniczki badań podkreślali rolę zmaskulinizowanej kultury pracy, przyczyniającej się do występowania uprzedzeń ze względu na płeć, mikroagresji czy dyskryminacji. W nawiązaniu do niedawnych studiów pokazujących, że świadomość (nie)równości płci pozostaje istotnym elementem w dążeniu do implementacji strukturalnej i instytucjonalnej zmiany, artykuł wskazuje, w jaki sposób postrzeganie przez fizyków przyczyn nierówności płci może wpływać na realizację polityki równości płci w instytucjach badawczych.
 
REFERENCJE (39)
1.
Acker, Joan. 2006. Inequality Regimes Gender, Class, and Race in Organizations, “Gender and Society”, 20, 4: 441-464.
 
2.
Barthelemy, Ramón, Melinda McCormick and Charles Henderson. 2016. Gender Discrimination in Physics and Astronomy: Graduate Student Experiences of Sexism and Gender Microaggressions. “Physical Review Physics Education Research” 12, 2: 1-14.
 
3.
Bleijenbergh, Inge. 2018. Transformational Change Towards Gender Equality: An Autobiographical Reflection on Resistance During Participatory Action Research., “Organization”, 25, 1: 131-138.
 
4.
van den Brink, Marieke. 2015. The Politics of Knowledge: The Responses to Feminist Research from Academic Leaders, “Equality, Diversity and Inclusion: An International Journal”, 34, 6: 483-495.
 
5.
Carnes, Molly, Patricia Devine, Carol Isaac, Linda Baier Manwell, Cecilia Ford, Angela Byars-Winston, Eve Fine, David Burke and Jennifer Sheridan. 2012. Promoting Institutional Change Through Bias Literacy, “Journal of Diversity in Higher Education”, 5, 2: 63-77.
 
6.
Carvalho, Teresa and Maria de Lourdes Machado-Taylor. 2017. The Exceptionalism of Women Rectors: A Case Study from Portugal, in: Kate White and Pat O'Connor (eds) Gendered Success in Higher Education. London: Palgrave Macmillan, pp. 111-131.
 
7.
Devine Patricia G., Patrick Forscher, William T. L. Cox, Anna Kaatz, Jennifer Sheridan and Molly Carnes. 2017. A Gender Bias Habit-Breaking Intervention Led to Increased Hiring of Female Faculty in STEMM Departments, “Journal of Experimental Social Psychology”, 73: 211-215.
 
8.
Ecklund Elaine Howard, Lincoln Anne E. and Cassandra Tansey. 2012. Gender segregation in elite academic science, “Gender and Society”. 26, 5: 693–717.
 
9.
Elsevier. 2017. Gender in the Global Research Landscape, https://www.elsevier.com/__dat..., 4.10.2019.
 
10.
European Commission. 2009. Gender Challenge in Research Funding. Assessing the European National Scenes. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities http://ec.europa.eu/research/s... [3.06.2016].
 
11.
European Commission. 2010. Flexible working time arrangements and gender equality —.
 
12.
A comparative review of 30 European countries. Luxembourg: Publications Office of the European Union, https://publications.europa.eu... [29.09.2019].
 
13.
European Commission. 2019. She Figures 2018. Luxembourg: Publications Office of the European Union, Luxembourg, https://ec.europa.eu/info/publ... [9.04.2019].
 
14.
European Institute for Gender Equality (EIGE). 2016. Roadmap to Gender Equality Plans in Research and Higher Education Institutions. Success Factors and Common Obstacles. http://eige.europa.eu/sites/de... [28.09.2016].
 
15.
European Institute for Gender Equality (EIGE). n.d. Gender Bias, https://eige.europa.eu/thesaur... [19.05.2019].
 
16.
Eurostat. 2019. Share of female researchers by sectors of performance, https://appsso.eurostat.ec.eur..., 1.10.2019.
 
17.
Flick, Uwe. 2006. An Introduction to Qualitative Research. London, Thousand Oaks, Calif: Sage Publications.
 
18.
Götschel, Helene. 2011. Looking at High Energy Physics from a Gender Studies Perspective, https://indico.cern.ch/event/1... [21.11.2017].
 
19.
Hirshfield, Laura E. 2010. “She Won’t Make Me Feel Dumb”: Identity Threat in a Male-Dominated Discipline. “International Journal of Gender, Science and Technology”, 2, 1: 6-24.
 
20.
Hughes, Cayce C., Kristen Schilt, Bridget K. Gorman and Jenifer L. Bratter. 2017. Framing the Faculty Gender Gap: A View from STEM Doctoral Students, “Gender, Work and Organization”, 24, 4: 398-416.
 
21.
Ivie, Rachel, Susan White and Raymond Y. Chu. 2016. Women’s and Men’s Career Choices in Astronomy and Astrophysics, “Physical Review Physics Education Research”, 12, 2: 1-11.
 
22.
Ivie, Rachel, Roman Czujko and Katie Stowe. 2002. Women Physicists Speak. The 2001 International Study of Women in Physics, “AIP Conference Proceedings“, 628: 4-67.
 
23.
Kanter, Rosabeth Moss. 1993. Men and women of the corporation. New York, NY: Basic Books.
 
24.
Lane, India F. 2007. Change in Higher Education: Understanding and Responding to Individual and Organizational Resistance, http://www.ccas.net/files/ADVA... [1.05.2019].
 
25.
LERU. 2018. Implicit bias in academia: A challenge to the meritocratic principle and to women’s careers – And what to do about it. Advice Paper no. 23, https://www.leru.org/files/imp... [1.05.2019].
 
26.
Lee, Lisa, Wendy Faulkner and Carme Alemany. 2010. Turning Good Policies into Good Practice: Why is it so Difficult?, “International Journal of Gender, Science and Technology”, 2, 1: 90-99.
 
27.
Lombardo, Emanuela and Lut Mergaert. 2013. Gender Mainstreaming and Resistance to Gender Training: A Framework for Studying Implementation, “NORA - Nordic Journal of Feminist and Gender Research”, 21, 4: 296-311.
 
28.
Kelan, Elisabeth K. 2007. ‘I don't know why’ — Accounting for the scarcity of women in ICT work, “Women's Studies International Forum”, 30, 6: 499-511.
 
29.
McGregor, Elizabeth and Fabiola Bazi. 2001. Gender Mainstreaming in Science and Technology. A Reference Manual for Governments and Other Stakeholders, London: Commonwealth Secretariat, https://www.academia.edu/32357... [16.06.2016].
 
30.
Moss-Racusin, Corinne A., Aneta K. Molenda and Charlotte R. Cramer. 2015. Can Evidence Impact Attitudes? Public Reactions to Evidence of Gender Bias in STEM Fields, “Psychology of Women Quarterly”, 39, 2: 194-209.
 
31.
Pettersson, Helena. 2011. Making Masculinity in Plasma Physics: Machines, Labour and Experiments, “Science Studies”, 24, 1: 47-65.
 
32.
Powell, Stina, Malin Ah-King and Anita Hussénius. 2018. ‘Are We to Become a Gender University?’ Facets of Resistance to a Gender Equality Project, “Gender, Work and Organization”, 25, 2: 127-143.
 
33.
Reidl, Sybille, Ewa Krzaklewska, Lisa Schön and Marta Warat. (2019, April 30). ACT Community Mapping Report: Cooperation, Barriers and Progress in Advancing Gender Equality in Research Organisations (Version 1.0). Zenodo. http://doi.org/10.5281/zenodo.... [30.09.2019].
 
34.
Sekuła, Paulina, Paula Pustułka. 2016. Successful gender equality measures and conditions for improving research environment in the fields linked to physics, http://genera-project.com/dl_a... [14.12.2017].
 
35.
Sekuła, Paulina, Justyna Struzik, Ewa Krzaklewska and Ewelina Ciaputa. 2018. Gender Dimensions of Physics. A Qualitative Study from the European Research Area. https://genera-project.com/por... [22.05.2019].
 
36.
Shields, Stephanie, Matthew J. Zawadzki and Neill R. Johnson. 2011. The Impact of the Workshop Activity for Gender Equity Simulation in the Academy (W Ages-Academic) in Demonstrating Cumulative Effects of Gender Bias, “Journal of Diversity in Higher Education”, 4, 2: 120-129.
 
37.
Sue, Derald Wing. 2010. Microaggressions and Marginality: Manifestation, Dynamics, and Impact, Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.
 
38.
Verge, Tània, Mariona Ferrer-Fons and M José González. 2018. Resistance to Mainstreaming Gender into the Higher Education Curriculum, “European Journal of Women’s Studies”, 25, 1: 86–101.
 
39.
Wilton, Shauna, Lynda Ross. 2017. Flexibility, Sacrifice and Insecurity: A Canadian Study Assessing the Challenges of Balancing Work and Family in Academia, “Journal of Feminist Family Therapy”, 29, 1-2: 66-87.