Socjologia egzystencjalna jako nowa perspektywa badawcza w refleksji nad religijnością prawosławnej młodzieży akademickiej na Białorusi
 
 
Więcej
Ukryj
1
Studium Europy Wschodniej (Program stypendialny im. K. Kalinowskiego, Uniwersytet Warszawski, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Aksana Shyrko   

Studium Europy Wschodniej (Program stypendialny im. K. Kalinowskiego, Uniwersytet Warszawski, Polska
Data nadesłania: 05-06-2021
Data ostatniej rewizji: 05-07-2021
Data akceptacji: 05-07-2021
Data publikacji: 30-09-2021
 
Studia Humanistyczne AGH 2021;20(3):91–111
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Przedmiotem analizy uczyniono wybrane koncepcje nurtu socjologii egzystencjalnej oraz ich empiryczne implikacje odniesione do autorskich badań religijności prawosławnej młodzieży na Białorusi. Pod uwagę wzięto wybrane wskaźniki głównych parametrów zaangażowania religijnego  – wierzeń i praktyk religijnych w relacji do działań o charakterze politycznym. Jak pokazują badania socjologiczne, wielu młodych ludzi nadal uważa się za religijnych, ale swoje relacje z instytucjami kościelnymi kształtują w poczuciu wolności. Coraz częściej można zatem mówić o indywidualnych poszukiwaniach i duchowości. W przypadku młodzieży prawosławnej procesy te są mniej zaawansowane, choć i one dotykają relacji z instytucją religijną (Cerkwią), wspólnotą czy własną tożsamością. Możliwe zatem jest występowanie zależności między postawami wobec religii a podejściem egzystencjalnym, opartym na orientacji sensotwórczej, przejawiającej się w bardziej „miękkich formach” aktywizmu politycznego, poprzez osobiste doświadczenia i działania o charakterze duchowym, społecznym czy artystycznym.
 
REFERENCJE (40)
1.
Аbakutina, А. (2020). Арт-активизм. Прошлое, настоящее и будущее. Научно-популярный журнал [Art-aktiwizm. Proszłoje, nastojaszczeje i buduszczeje. Nauczno-popularnyj żurnał]. Pobrano z: https://www.spb.hse.ru/ixtati/... [28.03.2021].
 
2.
Aleksiejewa, M. (2009). Воцерковленность как показатель религиозности. Социологические исследования [Wocerkowlennost’ kak pokazatiel rieligioznosti]. Socyołogiczeskije issledowanija, 9, 2, 97–102.
 
3.
Arnsperger, C., Périlleux, T. (2013). Cours de sociologie des pratiques économiques. Université Catholique de Louvain: Louvain-la-Neuve, s. 42–46.
 
4.
Bolle de Bal, М. (2003). Reliance, déliance, liance: émergence de trois notions sociologiques. Sociétés, 80, 2, 99–131.
 
5.
Bagrina,A. (2012). Об индексе воцерковленности В. Чесноковой и его совершенствовании (Ob indieksie wocerkowlennosti W. Czesnokowoj i jego sowierszenstwowanii). Pobrano z: https://sreda.org/2012/vyistup... [29.03.2021].
 
6.
Bajewa, L. (2011). Ценности как экзистенциальный выбор (Cennosti kak ekzistiencyalnyj wybor). Cennosti i smysły, 6, 15. Pobrano z: https://asu.edu.ru/images/File.... [29.03.2021].
 
7.
Biezniuk, D. (2011). Религия как социально-политический проект для постсоветского пространства. Минск: БГУ (Rieligija kak socyalno-politiczeskij projekt dla postsowietskogo prostranstwa. Minsk: BGU).
 
8.
Brieskaja, A. (2011). Изучение религиозности: к необходимости интегрального подхода. Социологические исследования (Izuczenije rieligioznosti: k nieobchodimosti intiegralnogo podchoda. Socyołogiczeskije issledowanija), 2, 12, 31–34.
 
9.
Casanova, J. (2005). Religie publiczne w nowoczesnym świecie. Przeł. T. Kunz, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
 
10.
De Bouver, E. (2016). L’existentiel est politique : enquête de sociologie politique sur le renouveau du militantisme: les cas des simplicitaires et des coaches alternatifs. Pobrano z: https://dial.uclouvain.be/pr/b... [22.07.2021].
 
11.
Douglas, J., Johnson, J. (eds). (1977). Existential sociology, Cambridge: University Press.
 
12.
Dzielski, M. (1983). Liberalizm a chrześcijaństwo. Pobrano z: https://www.omp.org.pl/artykul... [26.03.2020].
 
13.
Fillieule, O. (1997). Strategie uliczne: demonstracje we Francji. Paryż: Presses de la FNSP.
 
14.
Hervieu-Léger, D. (1999). Le pèlerin et converti. La religion en mouvement. Paryż: Flammarion.
 
15.
Journet, N. (2016). Ralentir le temps, une cause existentielle. Pobrano z: https://www.scienceshumaines.c... existentielle_fr_36755.html [1.03.2021].
 
16.
Karasiowa, S., Szkurowa, E., Szatrowskij, S., Domanskaja, À., Kazmiruk, M. (2016). Некоторые особенности религиозного населения Беларуси (Niekotoryje osobiennosti rieligioznogo nasielenija Biełarusi). Issledowanija rieligioznosti, 31, 2. Pobrano z: https://elib.bsu.by/bitstream/... [11.03.2021].
 
17.
Kożycz, N. (2007). Православие в Беларуси конца 19-начала 20 вв.: идейные установки и формы деятельности. Минск: БГУ (Prawosławije w Biełarusi konca 19-naczała 20 ww.: idiejnyje ustanowki i formy diejatielnosti. Minsk: BGU).
 
18.
Lebiediew, S. (2010). Парадоксы религиозности в мире позднего модерна. Социология религии (Paradoksyrieligioznosti w mirie pozdniego modierna. Socyołogija rieligii), 3, 124, s. 54–59.
 
19.
Mariański, J. (2013). Sekularyzacja – desekularyzacja – nowa duchowość. Studium socjologiczne. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
 
20.
Mariański, J. (2019a). Modernizacja społeczna a religijna: zmienne relacje. Przegląd Religioznawczy – The Religious Studies Review, 1, 271, 20–43.
 
21.
Mariański, J. (2019b). Nowa religijność i duchowość – mit czy rzeczywistość? Studium socjologiczne. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Socjologiczne.
 
22.
Mariański, J. (2019c). Individualization as a socio-cultural process and religiosity. Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne. Academic Journal of Sociology, 2, 25, 9–24.
 
23.
Marquis, N. (2012). Sociologie de la pratique de lecture du “développement personnel” en régime d’autonomie: du texte à l’expérience. Bruxelles: Facultés Universitaires SaintLouis: 98–99.
 
24.
McGuire, M. (2012). Religia w kontekście społecznym. Kraków: Nomos.
 
25.
Mielnikow, A. (2008). Социологическая интерпретация экзистенциальных ценностей. Соціологічні дослідження: Збірник наукових праць (Socyołogiczeskaja intierprietacyja ekzistiencyalnych cennostiej. Sociołohiczni doslidżennia: Zbirnyk naukowych prac), 1, 10, 130–134.
 
26.
Mielnikow, A. (2011). Пять постулатов экзистенциальной социологии Марселя Болль де Баля. Методология, теория и практика социологического анализа современного общества (Piat’ postułatow ekzistiencyalnoj socyołogii Marsielabołl die Bala. Mietodołogija, tieorija i praktika socyołogiczeskogo analiza sowriemiennogo obszczestwa), 1, 17, 27–30.
 
27.
Mielnikow, A. (2017). Экзистенциальная социология Джозетта Котарбы (Socyołogija ekzistiencyalnaja Dżozietta Kotarby). Pobrano z: https://www.researchgate.net/p... [26.03.2021].
 
28.
Niżnik, J. (1999). Socjologia wiedzy. Zarys historii i problematyki. Warszawa: Książka i Wiedza.
 
29.
Nowosielski, M. (2011). Socjologiczna refleksja na temat ruchów społecznych. Przegląd Zachodni, 4, 3–28.
 
30.
Phillips, A. (2000). Espaces publics, vies privées. W: T.H. Ballmer-Cao, V. Mottier, L. Sgier (dir.), Genre et politique. Débats et perspectives (s. 397–454). Paris: Gallimard.
 
31.
Piwowarski, W. (1996). Socjologia religii. Lublin: Wydawnictwo KUL.
 
32.
Religious Belief and National Belonging in Central and Eastern Europe. 2017. „Pew Research Center. Religion & Public Life”. Pobrano z: https://www.pewforum.org/2017/... [23.07.2021].
 
33.
Sroczyńska, M. (2013). Rytuały w młodzieżowym świecie. Studium socjologiczne. Kraków: Wydawnictwo Fall.
 
34.
Stachowska, E. (2019). Religijność młodzieży w Europie – perspektywa socjologiczna. Przegląd Religioznawczy – The Religious Studies Review, 3, 273, s. 78–91.
 
35.
Stark, R., Bainbridge, W. (2009). Teoria religii. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
 
36.
Szyrko, A. (2015). Ситуативная религиозности как социальный феномен (на примере православия). Сборник научных трудов, Минск, РИВШ (Situatiwnaja rieligioznosti kak socyalnyj fienomien (na primierie prawosławija). Sbornik naucznych trudow), RIWSZ, 2, 14, 300–306.
 
37.
Ufimcewa, H. (2016). Социология религии: учебное пособие для студентов вуза. ООО Издательский Центр «Наука» (Socyołogija rieligii: uczebnoje posobije dla studientow. Minsk: OOO Izdatielskij Centr “Nauka”).
 
38.
Wysocka, E. (2019). Religijność młodzieży studenckiej – przypisywane religii znaczenia w życiu codziennym (dwie dekady zmian). Przegląd Religioznawczy – The Religious Studies Review, 4, 274, 106–120.
 
39.
Wysocki, A. (red.) (2021). Aspiracje i dylematy młodych Polaków na Białorusi. Dąbrówka: Wydawnictwo Rys.
 
40.
Zaręba, S., Klimski, W., Sroczyńska, M. (2020). Wolność wyboru czy przymus zwyczaju. Młodzież akademicka w dobie pandemii o religii, duchowości i moralności. T. 2. Poznań: Wydawnictwo Rys.
 
ISSN:2084-3364