Ratunek dla gospodarki czy zagrożenie ze Wschodu? Ukraińcy w nagłówkach "Gazety Wrocławskiej"
 
 
Więcej
Ukryj
1
Kolegium Doktorskie Wydziału Filologicznego, Uniwersytet Wrocławski, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Anna Skibińska   

Kolegium Doktorskie Wydziału Filologicznego, Uniwersytet Wrocławski, Polska
Data nadesłania: 25-06-2021
Data ostatniej rewizji: 09-08-2021
Data akceptacji: 10-08-2021
Data publikacji: 30-10-2021
 
Studia Humanistyczne AGH 2021;20(4):27–46
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Celem artykułu było zbadanie, w jaki sposób regionalny portal internetowy opowiada o ukraińskich migrantach mieszkających na Dolnym Śląsku. Przedmiot badań stanowiły nagłówki artykułów prasowych z leksemem „Ukrainiec” opublikowane na portalu www.gazetawroclawska.pl w roku 2019. Dotychczasowe badania dotyczące językowego obrazu Ukraińca w języku polskim pokazywały, że relacje polsko-ukraińskie są silnie uwarunkowane historycznie oraz często wpisywane w trójczłonową opozycję: Obcy  – Inny  – Swój. W trakcie przeprowadzonej analizy zawartości zgromadzonego materiału badawczego zdekodowano typowe konstrukcje nagłówków, zapowiadające teksty o Ukraińcach na portalu internetowym „Gazety Wrocławskiej”. Określono dominujące funkcje nagłówków, wykorzystywane środki językowe, lematy z najwyższą frekwencją oraz stereotypy. Nawiązując do problematyki swojskości i obcości oraz dostrzegając w analizowanych wypowiedziach medialnych etnostereotypy na temat Ukraińców, zrekonstruowano zróżnicowany wizerunek migrantów z Ukrainy  – przedstawianych jako ofiary, zagrożenie, ale i szansa.
 
REFERENCJE (54)
1.
Balcerzak, A., Gackowski, T. (2009). Analiza zawartości. W: T. Gackowski, M. Łączyński (red.), Metody badania wizerunku w mediach. Czym jest wizerunek. Jak i po co należy go badać (s. 17–32). Warszawa: CeDeWu.
 
2.
Baran, D. (2016). Wizerunek Ukraińców na łamach wybranej polskiej prasy. Państwo i Społeczeństwo, 1, 16, 98–116.
 
3.
Bartmiński, J. (2007). Stereotypy mieszkają w języku: studia etnolingwistyczne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
 
4.
Bauman, Z. (1995). Wieloznaczność nowoczesna, nowoczesność wieloznaczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
 
5.
Benedyktowicz, Z. (2000). Portrety „Obcego”. Od stereotypu do symbolu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 
6.
Bielecka-Prus, J. (2020). Obraz imigrantek z Ukrainy w polskim dyskursie prasowym. Studia Migracyjne  – Przegląd Polonijny, 2, 176, 177–200.
 
7.
Bokszański, Z. (2001). Stereotypy a kultura. Wrocław: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej-Leopoldinum.
 
8.
Borkowska, A. (2020). Językowy obraz Ukraińców w polskich dziennikach prasowych (analiza materiałów Narodowego Korpusu Języka Polskiego z lat 2005–2010). Acta Polono-Ruthenica, 3, 25, 91–108.
 
9.
Błuszkowski, J. (2003). Stereotypy narodowe w świadomości Polaków. Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.
 
10.
Brenda-Mańkowska, A. (2019). Fake news, clickbait, żebrolajki  – problemy mediów w dobie postprawdy. W: V. Tanaś, W. Welskop (red.), Mass media we współczesnym świecie (s. 11–20). Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Biznesu i Nauk o Zdrowiu.
 
11.
Guzik, B. (2008). Obcy... Inny... wśród swoich w wybranych nowelach pozytywistycznych. Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria, 8, 36–43.
 
12.
Cymanow-Sosin, K., Drąg, K. (2017). Obraz ekonomicznej migracji Ukraińców do Polski w nowych mediach  – zróżnicowane formy zagrożenia w tekstach polskojęzycznych. Kultura  – Media  – Teologia, 29, 58–68.
 
13.
Cyrek, B. (2020). YouTube jako serwis społecznościowy  – w stronę klasyfikacji witryny. Zarządzanie Mediami, 2, 8, 119–136.
 
14.
Dobek-Ostrowska, B. (2009). Porozumienie czy konflikt? Politycy, media i obywatele w komunikowaniu politycznym. Warszawa, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Szkolne PWN.
 
15.
Drożdż, M. (2019). Ile jest etyki w kodeksach etyki dziennikarskiej  – specyfika kodeksów etycznych. Rocznik Medioznawczy, 1, 21–35.
 
16.
Furman, W. (2006). Nagłówek. W: W. Pisarek (red.), Słownik terminologii medialnej (s. 127). Kraków: Universitas.
 
17.
Furman, W. (2006). Tytuł. W: W. Pisarek (red.), Słownik terminologii medialnej (s. 225). Kraków: Universitas.
 
18.
Gackowski, T., Łączyński, M. (red.). (2009). Metody badania wizerunku w mediach. Czym jest wizerunek. Jak i po co należy go badać. Warszawa: CeDeWu.
 
19.
Golińska-Konecko, M. (2020). Problematyka ukraińska w programie „Ukraińskie wieści” w TVP Olsztyn w latach 2005–2015. Civitas et Lex, 1, 25, 28–39.
 
20.
Górny, A., Kołodziejczyk, K., Madej, K., Kaczmarczyk, P. (2019). Nowe obszary docelowe w migracji z Ukrainy do Polski. Przypadek Bydgoszczy i Wrocławia na tle innych miast. Warszawa: Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami.
 
21.
Grabicz-Stodolna, D. (2020). Doświadczenie politycznej poprawności a grzeczność językowa. Dziennikarstwo i Media, 13, 67–75.
 
22.
Grzymała-Kazłowska, A. (2007). Konstruowanie „innego”: wizerunki imigrantów w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
 
23.
Jóźwiak, I., Konieczna-Sałamatin, J., Tudorowski, M. (2009). „Bez cudzoziemców bylibyśmy ubożsi”. Wizerunek obcokrajowców na łamach polskiej prasy. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
 
24.
Jura, J., Kałużyńska, K. (2015). Obraz obcokrajowców i imigrantów w polskich mediach tradycyjnych i internetowych. W: J. Konieczna-Sałamatin (red.), Imigranci o wysokich kwalifikacjach na polskim rynku pracy (s. 2–52). Warszawa: Instytut Społeczno-Ekonomicznych Ekspertyz, Fundacja „Nasz Wybór”.
 
25.
Jurek, K. (2019). Stereotypy na temat Ukraińców funkcjonujące w Polsce. W: M. Lubicz Miszewski (red.), Imigranci z Ukrainy w Polsce. Potrzeby i oczekiwania, reakcje społeczne, wzywania dla bezpieczeństwa (s. 31–42). Wrocław: Wydawnictwo AWL.
 
26.
Kieraś, W., Kobyliński, Ł., Ogrodniczuk, M. (2018). Korpusomat  – a tool for creating searchable morphosyntactically tagged corpora. Computational Methods in Science and Technology, 1, 24, 21–27.
 
27.
Konieczna-Sałamatin, J. (2001). Polska–Ukraina: wzajemny wizerunek. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
 
28.
Krzeszowski, T. (1999). Aksjologiczne aspekty semantyki językowej. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
 
29.
Lisowska-Magdziarz, M. (2019). Identyfikacja i analiza clickbaitów w informacyjnych tekstach dziennikarskich  – rekonesans metodologiczny. W: A. Hess, M. Nowina-Konopka, W. Świerczyńska-Głownia (red.), Dynamika przemian w mediach (s. 15–36). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 
30.
Lubicz Miszewski, M. (red.). (2018). Imigranci z Ukrainy w Polsce. Potrzeby i oczekiwania, reakcje społeczne, wyzwania dla bezpieczeństwa. Wrocław: Wydawnictwo AWL.
 
31.
Maj, A. (2013). Analiza treści. W: M. Makowska (red.), Analiza danych zastanych. Przewodnik dla studentów (s. 127–147). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
 
32.
Malinowski, B. (2016). Jak Facebook zamyka nas w bańce informacyjnej. Algorytm filtrujący newsfeed a zjawisko filter buble. Zarządzanie Mediami, 1, 4, 15–22.
 
33.
Nowak, E. (2009). Komercjalizacja komunikacji politycznej  – infotainment i politainment w programach informacyjnych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, 16, 207–208.
 
34.
Omyła-Rudzka, M. (oprac.). (2021). Stosunek do innych narodów. Komunikat z badań CBOS, nr 30/2021.
 
35.
Pałuszyńska, E. (2016). Zmiany w językowej formie nagłówków prasowych. Rozprawy Komisji Językowej ŁTN, 62, 103–115.
 
36.
Piekot, T. (2006). Dyskurs polskich wiadomości prasowych. Kraków: Universitas.
 
37.
Pisarek, W. (1983). Analiza zawartości prasy. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych.
 
38.
Prokop, M. (2013). Stereotyp Ukraińca w polskim tygodniku „Polityka” oraz stereotyp Polaka na łamach „Dzerkało Tyżnia. Ukraina”. Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne, 3, 47–66.
 
39.
Radzka, R. (2006). Wizerunek Ukraińca w prasie polskiej na wybranych przykładach. Medialna struktura stereotypu narodowego. W: A. Naruszewicz-Duchlińska, M. Rutkowski (red.), Nowe zjawiska w języku, tekście i komunikacji (s. 167–177). Olsztyn: Zakład Poligraficzny UWM.
 
40.
Rozbicka, P. (2020). Inny w świecie Innego. Komunikacja, adaptacja, uchodźstwo. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT.
 
41.
Rozbicka, R. (2018). Imigrant czy uchodźca? Wizerunek Ukraińców mieszkających w Polsce na podstawie tygodników opiniotwórczych: „Do Rzeczy”, „Newsweek Polska” i „Tygodnik Powszechny” w latach 2014–2016. W: M. Lubicz Miszewski (red.), Imigranci z Ukrainy w Polsce. Potrzeby i oczekiwania, reakcje społeczne, wyzwania dla bezpieczeństwa (s. 43–59). Wrocław: Wydawnictwo AWL.
 
42.
Sadowska, A. (2007). Tytuły prasowe  – ich budowa i funkcja. Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica, 9, 401–413.
 
43.
Skibińska, A. (2020a). Ukraińcy w prasie regionalnej Dolnego Śląska. Com.press, 1, 3, 54–77.
 
44.
Skibińska, A. (2020b). Stereotyp Ukraińca w polskiej elektronicznej prasie regionalnej. W: M. Śliwa, M. Maciąg (red.), Nauki społeczne jako przedmiot badań naukowych. Ujęcie interdyscyplinarne (s. 7–23). Lublin: Wydawnictwo Naukowe TYGIEL.
 
45.
Sojka-Masztalerze, H. (2004). Rusini czy Ukraińcy? Językowy obraz nacji ukraińskiej w prasie polskiej (1918–1939). Wrocław: Wrocławskie Towarzystwo Naukowe.
 
46.
Szylko-Kwas, J. (2019). Fotografia jako wypowiedź dziennikarska  – odmiany gatunkowe. Studia Medioznawcze, 1, 76, 83–98.
 
47.
Szynol, A. (2014). Multimedialny kombajn  – status współczesnego dziennikarza. Gospodarka, Rynek, Edukacja, 3, 15, 21–29.
 
48.
Ślawska, M. (2008). Tytuł  – najmniejszy tekst prasowy. Roczniki Prasoznawcze, 2, 117–126.
 
49.
Tazbir, J. (red.). (1991). Mity i stereotypy w dziejach Polski. Warszawa: Wydawnictwo Interpress.
 
50.
Troszyński, M. (2016). Wizerunek mniejszości w polskich mediach społecznościowych. Warszawa: Fundacja Wiedza Lokalna.
 
51.
Troszyński, M. (2018). Ukraina i Ukraińcy w polskim dyskursie internetowym. Analiza jakościowo-ilościowa tekstów zamieszczanych w mediach społecznościowych. W: P. Tyma (red.), Raport. Mniejszość ukraińska i migranci z Ukrainy w Polsce. Analiza dyskursu (s. 103–157). Warszawa: Związek Ukraińców w Polsce.
 
52.
Ulita, M. (2012). Sens istnienia dziennikarskich kodeksów etycznych i ich trudna przydatność. Komunikacja Społeczna, 1, 1–15.
 
53.
Walas, T. (red.). (1995). Narody i stereotypy. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
 
54.
Znaniecki, F. (1990). Współczesne narody. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
 
ISSN:2084-3364