Assisted Living Institutions as the Basis of Order and a Form of Behaviour Control From the Perspective of Erving Goffman’s Systems Theory
 
Więcej
Ukryj
1
instytut Nauk Socjologicznych, Uniwersytet Rzeszowski, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Teresa Jadwiga Zbyrad   

Instytut Nauk Socjologicznych, Uniwersytet Rzeszowski, Spacerowa, 39-442, Chmielów, Polska
Data nadesłania: 11-01-2021
Data ostatniej rewizji: 03-03-2021
Data akceptacji: 09-03-2021
Data publikacji: 30-10-2021
 
Studia Humanistyczne AGH 2021;20(4):61–78
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Assisted living institutions such as nursing homes were established to answer a vital social need. Such services are needed by the elderly, disabled, and chronically ill. The social demand for these institutions is growing due to a deficit of care functions in families, among other factors. Undoubtedly, assisted living institutions play a vital role by providing help and assistance to less-independent individuals, and for many, they are a chance for survival or a dignified life because they offer food and shelter. However, nursing homes as assisted living institutions are not limited to satisfying the needs of their residents. There is something surprising and worrying about their functioning. To use R.K. Merton’s terminology, they operate according to latent functions that maintain social order and social control. To better understand the problem, it is worth looking at Erving Goffman’s popular theory of total institutions and Niklas Luhmann’s social systems theory.
 
REFERENCJE (38)
1.
Chabior, A. (2008). Z badań nad aktywnością seniorów  – przykłady doświadczeń polskich i niemieckich. In: A. Fabiś (red.). Aktywność społeczna, kulturalna i oświatowa seniorów (pp. 29–38). Bielsko-Biała: Biblioteka Gerontologii Społecznej.
 
2.
Goffman, E. (1975). Charakterystyka instytucji totalnych. In: W. Dereczyński, A. Jasińska-Kania, J. Szacki (red.), Elementy teorii socjologicznych: materiały do dziejów współczesnej socjologii zachodniej (pp. 150–177). Warszawa: PWN.
 
3.
Goffman, E. (2006). Charakterystyka instytucji totalnych. In: A. Jasińska-Kania, L.M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (red.). Współczesne teorie socjologiczne, t. 1 (pp. 316–335). warszawa: wydawnictwo Naukowe Scholar.
 
4.
Goffman, E. (2011). Instytucje totalne. O pacjentach szpitali psychiatrycznych i mieszkańcach innych instytucji totalnych. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
 
5.
Grabusińska, Z. (2013). Domy pomocy społecznej w Polsce. warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich.
 
6.
GUS. (2010). Rocznik Statystyczny. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
 
7.
GUS. (2019). Rocznik Statystyczny. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny.
 
8.
Jakubowska, H. (2009). Socjologia ciała. Poznań: Wydawnictwo UAM.
 
9.
Jurek, Ł. (2011). O jakości usług świadczonych w domach pomocy społecznej. Polityka Społeczna, 3, 23–27.
 
10.
Kaźmierczak, T., Łuczyńska, M. (1996). Wprowadzenie do pomocy społecznej. Wybrane zagadnienia. warszawa: BPS.
 
11.
Leszczyńska-Rejchert, A. (2008). Wspomaganie osób starszych w domach pomocy społecznej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
 
12.
Luhmann, N. (1994). Teoria polityczna państwa bezpieczeństwa socjalnego. warszawa: wydawnictwo Naukowe PwN.
 
13.
Luhmann, N. (2007). Systemy społeczne. Zarys ogólnej teorii. Kraków: Nomos.
 
14.
Merton, R.K. (1976). Sociological Ambivalence and Other Essays. New York: Free Press.
 
15.
Merton, R.K. (2002). Teoria socjologiczna i struktura społeczna. warszawa: wydawnictwo Naukowe PwN.
 
16.
Mielczarek, A. (1999). Aktywizacja mieszkańców domów pomocy społecznej dla osób starszych na przykładzie DPS „Na Skarpie” we Włocławku. Praca Socjalna, 4, 125–147.
 
17.
Mladenov, T., Petri, G. (2019). Critique of deinstitutionalisation in postsocialist Central and Eastern Europe. Disability & Society, 1203–1226. DOI: https://doi.org/10.1080/096875....
 
18.
Niedbalski, J. (2013). Żyć i pracować w domu pomocy społecznej. Socjologiczne studium interakcji personelu z upośledzonymi umysłowo podopiecznymi. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
 
19.
Opieka długoterminowa w Polsce. Opis, diagnoza, rekomendacje. (2010). Warszawa: Klub Parlamentarny PO.
 
20.
Parlak, D. (2000). Ludzie starsi w domach pomocy społecznej. Światło i Cienie, 3, 20–24.
 
21.
Ptak, A. (2017). Dom bez korzeni. Kraków: wydawnictwo SIGNO.
 
22.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 roku w sprawie domów pomocy społecznej Dz.U. 2005, nr 217, poz. 1837.
 
23.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 sierpnia 2012 w sprawie domów pomocy społecznej. Dz.U., nr 0, poz. 964.
 
24.
Sierpowska, I. (2006). Prawo pomocy społecznej. Zakamycze: wolters Kluwer Polska.
 
25.
Skąpska, G. (2007). Niklas Luhmann i teoria systemów społecznych. Wstęp do wydania polskiego. In: N. Luhmann, Systemy społeczne. Zarys ogólnej teorii (pp. VII–XVIII). Kraków: Nomos.
 
26.
Szacki, J. (2002). Historia myśli socjologicznej. warszawa: wydawnictwo Naukowe PwN.
 
27.
Szarota, Z. (2010). Starzenie się i starość w wymiarze instytucjonalnego wsparcia na przykładzie Krakowa. Kraków: wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego.
 
28.
Sztompka, P. (2011). Czy istnieje socjologia polska? Studia Socjologiczne, 2, 43–54.
 
29.
Szweda-Lewandowska, Z. (2007). Domy pomocy społecznej. Projekcja zapotrzebowania. Polityka Społeczna, 5–6, 9–14.
 
30.
Szweda-Lewandowska, Z. (2009). Domy pomocy społecznej i sieci wsparcia seniorów. Polityka Społeczna, 7, 17–21.
 
31.
Tarkowska, E. (1997). Ludzie w instytucji totalnej: przypadek domów pomocy społecznej w Polsce. In: A. Gustavsson, E. Zakrzewska-Manterys (red.), Upośledzenie w społecznym zwierciadle (pp. 121–138). Warszawa: Żak Wydawnictwo Edukacyjne.
 
32.
Tarkowska, E. (1994). Życie codzienne w domach pomocy społecznej. warszawa: IFiS PAN.
 
33.
Tarkowski, Z. (2000). Zarządzanie i organizacja pomocy społecznej. Lublin: Orator.
 
34.
Turner, J.H. (2004). Struktura teorii socjologicznej. warszawa: wydawnictwo Naukowe PwN.
 
35.
Ustawa o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 roku. Dz.U. Nr 87, poz. 506.
 
36.
Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004. Dz.U. Nr 64, poz. 593.
 
37.
Zbyrad, T. (2012). Instytucje opieki totalnej jako forma zniewolenia i kontroli nad człowiekiem potrzebującym pomocy. Na przykładzie domów pomocy społecznej. Roczniki Nauk Społecznych, 4, 2, 51–69.
 
38.
Zbyrad, T. (2014). Od instytucji totalnej ku demokratycznej. Domy pomocy społecznej w Polsce. Kraków: wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego.
 
ISSN:2084-3364